
Bộ cấp khí y tế trung tâm tự động là gì?
Bộ cấp khí y tế trung tâm tự động, model ATV-AMGMSU, là cụm thiết bị đứng ở đầu nguồn của hệ thống khí y tế trong bệnh viện. Thiết bị nhận khí từ chai khí áp suất cao, hạ áp xuống mức làm việc an toàn rồi đưa vào mạng đường ống dẫn tới từng khoa phòng. Đây là cụm quan trọng nhất của hệ thống khí y tế: toàn bộ áp suất, lưu lượng và tính liên tục của nguồn khí phía sau đều phụ thuộc vào nó.
Khác với phương án đặt chai khí rời tại từng phòng, cách cấp khí trung tâm tập trung toàn bộ chai về một khu vực kỹ thuật riêng. Khí sau khi được điều áp sẽ đi theo đường ống đồng tới ổ cắm khí tại đầu giường, phòng mổ và phòng hồi sức tích cực. Nhờ vậy, khu vực điều trị không còn chai khí nặng, không còn thao tác thay chai ngay cạnh người bệnh, và nhân viên y tế chỉ làm việc với ổ cắm khí đã được kiểm soát áp suất.
Nguyên lý hoạt động: giảm áp hai tầng
ATV-AMGMSU thuộc kiểu 2 tầng, 2 bộ điều áp. Tầng thứ nhất nhận áp suất cao từ chai và hạ xuống khoảng 8 - 10 bar. Tầng thứ hai tiếp tục giảm áp để đưa khí về áp suất làm việc cuối cùng của đường ống, ở mức 4 - 5 bar.
Việc chia thành hai tầng mang lại hai lợi ích. Thứ nhất, áp suất đầu ra ổn định hơn khi áp trong chai tụt dần theo thời gian sử dụng, vì mỗi tầng chỉ phải xử lý một dải áp hẹp hơn. Thứ hai, nếu một bộ điều áp gặp sự cố thì vẫn còn tầng còn lại giới hạn áp suất, giảm nguy cơ đẩy áp suất cao bất thường vào đường ống của bệnh viện.
Cụm cấp khí được nuôi bởi hai dãy manifold - nơi chai khí đấu nối qua dây mềm chịu áp cao. Cách bố trí hai dãy cho phép một dãy làm việc trong khi dãy còn lại ở chế độ dự phòng, sẵn sàng tiếp nhận tải khi dãy đang chạy cạn khí. Cỡ đầu vào và đầu ra của cụm đều là ¾ inch.
Đặc điểm nổi bật
-
Cấp khí tự động, không gián đoạn: hệ thống tự duy trì nguồn khí mà không cần thao tác chuyển dãy bằng tay tại thời điểm chuyển.
-
Lưu lượng lớn: dải năng suất 35 m³/h, 180 m³/h, 300 m³/h và 600 m³/h, đáp ứng từ cơ sở y tế nhỏ tới bệnh viện có khu hồi sức và nhiều phòng mổ.
-
Lắp đặt và sử dụng đơn giản: cụm được chế tạo sẵn thành khối, giảm khối lượng gia công tại công trường.
-
Có đường by-pass: duy trì cấp khí khi cần cô lập một phần thiết bị để kiểm tra hoặc bảo trì.
-
Cảnh báo bằng đèn và âm thanh: tín hiệu báo động đồng thời ở dạng nhìn thấy và nghe thấy, phù hợp với môi trường bệnh viện nhiều tiếng ồn.
Năng suất và cấu hình manifold
Các tùy chọn cấu hình manifold được ghi theo dạng số dãy × số chai mỗi dãy: 2x2, 2x3, 2x4, 2x5, 2x6, 2x10, 2x15 và 2x20. Cấu hình 2x2 nghĩa là hai dãy, mỗi dãy hai chai; cấu hình 2x20 là hai dãy, mỗi dãy hai mươi chai. Số chai càng lớn thì thời gian dự trữ càng dài và tần suất thay chai càng thấp.
Việc chọn cấu hình phụ thuộc vào lưu lượng tiêu thụ ở thời điểm cao nhất và khoảng thời gian bệnh viện muốn dự phòng trước khi phải thay chai. Trong thực tế triển khai, hai yếu tố này được tính từ số giường, số phòng mổ, số máy thở và hệ số đồng thời của từng khu vực. Đây là nội dung thuộc bước thiết kế hệ thống, không phải thông số cố định của thiết bị.
Cảnh báo, giám sát và kết nối hệ thống trung tâm
Thiết bị được trang bị cảm biến áp suất thấp và cảm biến áp suất cao, kết nối tới bảng cảnh báo số. Khi áp suất xuống thấp hoặc vượt ngưỡng cho phép, bảng cảnh báo phát tín hiệu khẩn để nhân viên kỹ thuật xử lý kịp thời. Với khí y tế, mất áp hoặc vượt áp đều ảnh hưởng trực tiếp tới người bệnh đang thở máy hoặc đang trong ca mổ, nên đây là chức năng bắt buộc về mặt vận hành.
Bộ cảnh báo có thể truyền toàn bộ dữ liệu về hệ thống giám sát trung tâm, có ba tùy chọn ngôn ngữ và cho phép điều chỉnh ngưỡng cảnh báo áp suất trên và áp suất dưới. Khả năng chỉnh ngưỡng rất có ý nghĩa khi bệnh viện vận hành nhiều loại khí với áp suất làm việc khác nhau, hoặc khi mở rộng hệ thống khiến đặc tính áp suất thay đổi.
Ngoài cảnh báo, màn hình bảng cảnh báo số còn hiển thị áp suất khí đầu ra và dung lượng khí còn lại trong chai. Nhờ thông tin này, bộ phận kỹ thuật biết trước thời điểm cần chuẩn bị chai thay thế thay vì chờ đến khi hệ thống báo cạn. Trong vận hành bệnh viện, khả năng nhìn thấy trước lượng khí còn lại là yếu tố quyết định để không rơi vào tình huống gián đoạn nguồn khí.
Tiêu chuẩn áp dụng
ATV-AMGMSU được chế tạo theo HTM 02-01, MDD 93/42/EEC, EN ISO 7396-1 và ISO 13485. Bốn tên gọi này thuộc bốn nhóm khác nhau, và hiểu đúng phạm vi của từng tiêu chuẩn giúp chủ đầu tư đọc hồ sơ kỹ thuật chính xác hơn. Phần giải thích dưới đây là kiến thức chung của lĩnh vực khí y tế, không phải thông số riêng của sản phẩm.
-
EN ISO 7396-1: tiêu chuẩn về hệ thống đường ống khí y tế - gồm nguồn cấp, phân vùng, van chặn khu vực, hệ thống cảnh báo và yêu cầu kiểm tra nghiệm thu.
-
HTM 02-01: tài liệu kỹ thuật y tế của Anh về hệ thống đường ống khí y tế, thường được tham chiếu cho phần thiết kế, lắp đặt và vận hành.
-
MDD 93/42/EEC: chỉ thị thiết bị y tế của Châu Âu, liên quan tới việc đưa thiết bị y tế ra thị trường Châu Âu.
-
ISO 13485: tiêu chuẩn hệ thống quản lý chất lượng dành cho nhà sản xuất thiết bị y tế, áp dụng cho quá trình sản xuất chứ không phải cho một sản phẩm đơn lẻ.
Với mỗi dự án cụ thể, hồ sơ nghiệm thu hệ thống khí y tế tại Việt Nam vẫn phải tuân theo quy định hiện hành của cơ quan quản lý và yêu cầu trong hồ sơ thiết kế được phê duyệt.
Nguồn cấp linh hoạt
Hệ thống có thể được cấp bằng chai khí đơn hoặc cụm chai. Ngoài ra, cụm cấp khí còn có thể tích hợp với bồn oxy lỏng hoặc trạm máy tạo oxy. Đây là điểm quan trọng với các bệnh viện đang dùng chai khí nhưng có kế hoạch chuyển sang bồn oxy lỏng hoặc đầu tư trạm tạo oxy tại chỗ: cụm manifold khi đó đóng vai trò nguồn dự phòng, bảo đảm bệnh viện vẫn có khí khi nguồn chính dừng để bảo trì hoặc gặp sự cố.
Cách bố trí nhiều lớp nguồn cấp như vậy là nguyên tắc chung trong thiết kế hệ thống khí y tế: nguồn chính, nguồn dự phòng và nguồn khẩn cấp. Mức độ dự phòng cụ thể cho từng công trình do hồ sơ thiết kế quyết định.
Giàn chai khí ATV-CR
Giàn chai mang model ATV-CR được chế tạo riêng để dẫn khí từ chai hoặc cụm chai về cụm cấp khí. Ống góp phân phối sử dụng ống đồng y tế với độ dày thành ống phù hợp để chuyển tiếp lưu lượng oxy lớn, nhờ đó dòng khí vẫn êm ngay cả ở lưu lượng cao nhất.
Các phiên bản giàn chai gồm loại 1 chai (ATV-CR-01), 2 chai (ATV-CR-02), 3 chai (ATV-CR-03), 4 chai (ATV-CR-04), 5 chai (ATV-CR-05) và 6 chai (ATV-CR-06). Trên thân giàn có dán các nhãn cảnh báo an toàn về khí áp suất cao, cấm tiếp xúc với lửa và dầu mỡ - những quy định bắt buộc khi làm việc với oxy y tế.
Ba phiên bản tự động hoàn toàn
Dòng sản phẩm có ba phiên bản, khác nhau về cách bố trí và mức độ hoàn thiện của tủ:
-
ATV-AMGMSU-DX: tủ kín có nắp che toàn bộ cụm điều áp, phù hợp khi muốn bảo vệ thiết bị khỏi bụi và va chạm trong phòng kỹ thuật dùng chung.
-
ATV-AMGMSU-VX: dạng bảng hở với màn hình điều khiển đặt phía dưới, thuận tiện khi cần quan sát và thao tác nhanh.
-
ATV-AMGMSU-JR: cấu hình gọn hơn, phù hợp với cơ sở có nhu cầu khí thấp hơn hoặc không gian phòng kỹ thuật hạn chế.
Mỗi loại khí được cấp bằng một cụm manifold riêng, có đầu nối và phụ kiện đúng chủng loại khí; tuyệt đối không dùng chung đường ống hay đầu nối giữa các khí khác nhau.
Vị trí lắp đặt và bố trí phòng kỹ thuật
Cụm manifold thường được đặt trong phòng kỹ thuật khí y tế riêng biệt, tách khỏi khu vực điều trị và nơi đông người qua lại. Phòng đặt chai khí cần thông thoáng, khô ráo, có lối vận chuyển chai thuận tiện và không đặt chung với nguồn nhiệt hay vật liệu dễ cháy. Khoảng trống xung quanh thiết bị phải đủ để kỹ thuật viên thao tác thay chai, đọc đồng hồ áp suất và bảo trì bộ điều áp.
Từ phòng kỹ thuật, đường ống đồng khí y tế chạy tới các van chặn khu vực của từng khoa, rồi tới trụ khí, tay khí y tế, hộp đầu giường và ổ cắm khí. Bảng cảnh báo được đặt tại vị trí có người trực thường xuyên để tín hiệu báo động luôn được tiếp nhận. Tuyến ống, vị trí van chặn và điểm đặt bảng cảnh báo cần được tính toán ngay từ bước thiết kế, vì thay đổi sau khi hoàn thiện công trình sẽ rất tốn kém.
Lưu ý khi tính chọn
Khi chọn cấu hình cho một dự án, các yếu tố cần làm rõ gồm: loại khí cần cấp; số giường và số phòng chức năng sử dụng khí; lưu lượng tiêu thụ ở thời điểm cao nhất so với bốn mức năng suất 35, 180, 300 và 600 m³/h; số chai mỗi dãy theo các cấu hình từ 2x2 đến 2x20; áp suất làm việc của đường ống so với dải đầu ra 4 - 5 bar; nhu cầu tích hợp với bồn oxy lỏng hoặc trạm tạo oxy; và yêu cầu kết nối bộ cảnh báo vào hệ thống giám sát trung tâm sẵn có.
Kích thước tổng thể, khối lượng và khoảng cách bố trí được xác nhận theo từng đơn hàng trước khi chốt mặt bằng phòng kỹ thuật.
Vận hành và bảo trì
Trong vận hành thường ngày, nhân viên kỹ thuật theo dõi áp suất đầu ra, lượng khí còn lại của dãy đang chạy và tình trạng đèn báo trên bảng cảnh báo. Việc thay chai được thực hiện theo quy trình: đóng van dãy cần thay, xả áp phần dây mềm, tháo chai rỗng, lắp chai mới đúng loại khí, kiểm tra rò rỉ tại các đầu nối rồi mới mở van trở lại.
Các mối nối, dây mềm cao áp, đồng hồ áp suất và bộ điều áp là những chi tiết cần kiểm tra định kỳ vì chúng chịu áp suất và thao tác lặp lại nhiều lần. Đường by-pass cần được kiểm tra trạng thái van sau mỗi lần bảo trì, tránh để hở ngoài ý muốn. Hồ sơ vận hành nên ghi lại thời điểm thay chai, áp suất đo được và các lần cảnh báo; dữ liệu này giúp phát hiện sớm hiện tượng tiêu hao khí bất thường - dấu hiệu thường gặp của rò rỉ trên tuyến ống.
Mọi công việc kiểm tra, sửa chữa trên hệ thống khí y tế cần do người được đào tạo thực hiện và tuân thủ quy định an toàn của bệnh viện. Với oxy, phải tuyệt đối tránh dầu mỡ trên đầu nối, van và dụng cụ.
AIRTECH THẾ LONG đồng hành cùng dự án khí y tế
AIRTECH THẾ LONG tư vấn, thiết kế và thi công hệ thống khí y tế, phòng sạch và phòng thí nghiệm cho bệnh viện, nhà máy và cơ sở nghiên cứu. Công ty thuộc hệ sinh thái Airtech Group, có nhà máy sản xuất tại hai miền Bắc - Nam với dây chuyền nhập từ Châu Âu, và đã triển khai các dự án phòng sạch cho bệnh viện, nhà máy sản xuất cũng như phòng thí nghiệm.
Với một hệ thống khí y tế, AIRTECH THẾ LONG hỗ trợ từ bước tính chọn nguồn cấp và cấu hình manifold, bố trí phòng kỹ thuật, thi công tuyến ống đồng, lắp đặt van chặn khu vực, bảng cảnh báo, cho tới trụ khí, tay khí và ổ cắm khí tại đầu giường - bảo đảm toàn tuyến được làm đồng bộ và nghiệm thu theo hồ sơ thiết kế.
Để được tư vấn cấu hình bộ cấp khí y tế trung tâm tự động ATV-AMGMSU phù hợp với quy mô công trình, quý khách vui lòng liên hệ AIRTECH THẾ LONG theo hotline 0915.283.960 - 0915.283.043, điện thoại 024.3873.7717, email info@thelong.com.vn hoặc Zalo 0915283960.