Nâng cấp phòng sạch điện tử lên ISO cao hơn: lộ trình từ đánh giá hiện trạng đến nghiệm thu

18/11/2026 - 11:26 AM - 6 lượt xem
Nội dung chính[ẩn][hiện]

Nâng cấp phòng sạch điện tử thường khởi đầu từ một yêu cầu rất cụ thể. Một dây chuyền đang chạy ở ISO 8 phải chuyển sang ISO 7. Hoặc khu vực ISO 7 phải tiến lên ISO 6 để nhận đơn hàng mới.

Bài toán này không chỉ là thay vài bộ lọc. Mỗi bậc ISO giảm giới hạn hạt đi mười lần, nên cả chuỗi từ nguồn cấp khí đến lối vào phòng đều bị ảnh hưởng.

Bài viết do đội ngũ kỹ thuật AIRTECH THẾ LONG biên soạn theo thứ tự triển khai thực tế: đo hiện trạng, chọn hạng mục, thi công, giám sát và nghiệm thu lại. Cuối bài có bảng ưu tiên hạng mục theo từng bậc nâng cấp.

Kỹ sư kiểm tra hiện trạng khu vực sản xuất điện tử trước khi tăng cấp sạch ISO

Nâng cấp phòng sạch điện tử: bắt đầu từ giới hạn hạt của cấp đích

Cấp sạch ISO được xác định bằng nồng độ hạt tối đa trong một mét khối không khí. Tiêu chuẩn áp dụng là ISO 14644-1:2015, phân loại độ sạch theo hạt có kích thước từ 0,1 µm đến 5 µm.

Cấp ISO Giới hạn hạt ≥0,5 µm (hạt/m³) Giới hạn hạt ≥5 µm (hạt/m³) Nhãn cũ (FED-STD-209E)
ISO 5 3.520 29 Class 100
ISO 6 35.200 293 Class 1.000
ISO 7 352.000 2.930 Class 10.000
ISO 8 3.520.000 29.300 Class 100.000

Bảng cho thấy mức chênh lệch giữa hai cấp liền kề. Từ ISO 8 lên ISO 7, giới hạn hạt ≥0,5 µm giảm từ 3.520.000 xuống 352.000 hạt/m³.

Tại Việt Nam, bộ TCVN 8664:2011 tương đương các phiên bản đầu của ISO 14644. Theo văn bản đăng tải, TCVN 8664-1:2011 tương đương ISO 14644-1:1999, trong khi bản ISO hiện hành là 2015. Hồ sơ nên ghi rõ phiên bản được áp dụng.

Nhãn Class 10.000 hay Class 100.000 thuộc FED-STD-209E, tiêu chuẩn đã bị hủy. Hãy chuyển hợp đồng và hồ sơ nghiệm thu sang cách gọi theo ISO.

Cần ghi thêm trạng thái đo là at-rest hay operational. Khi dây chuyền chạy, phòng có thể chỉ đạt cấp thấp hơn lúc để trống. Yêu cầu của khách hàng phải nêu rõ trạng thái này.

Chưa chắc khu vực thuộc nhóm điện tử hay bán dẫn? Hãy xem bài phòng sạch điện tử và phòng sạch bán dẫn trước khi chốt cấp đích.

Đánh giá hiện trạng trước khi lập danh mục nâng cấp

Đánh giá hiện trạng là bước tách việc cần làm khỏi việc muốn làm. Nó cho biết khoảng cách thật giữa phòng hiện có và cấp đích.

  1. Xác định cấp đích, kích thước hạt cần quan tâm và trạng thái đo.
  2. Đo nồng độ hạt tại các vị trí lấy mẫu theo ISO 14644-1.
  3. Thử nghiệm kỹ thuật: lưu lượng và vận tốc gió, chênh áp, rò rỉ bộ lọc và thời gian phục hồi. Các phương pháp này nằm trong ISO 14644-3.
  4. Truy nguồn sinh hạt: người vận hành, vật tư, thiết bị, mối nối vách trần và khí rò từ khu vực lân cận.
  5. Thu thập dữ liệu vận hành: nhật ký chênh áp, lịch thay lọc, số lần ra vào, kết quả vệ sinh.
  6. Lập danh mục hạng mục theo mức ưu tiên, kèm tiêu chí đạt cho từng hạng mục.

Theo mô tả của ISO 14644-4:2022, tiêu chuẩn này áp dụng cho phòng sạch mới, phòng cải tạo và phòng được sửa đổi. Vì vậy dự án nâng cấp nên có bảng kiểm yêu cầu, thiết kế, thi công và khởi động như một dự án mới.

Sai lầm thường gặp là mua thiết bị trước khi đo. Khi chưa biết hạt đến từ đâu, bộ lọc tốt hơn chưa chắc cải thiện kết quả.

Lọc khí và luồng khí khi nâng cấp phòng sạch điện tử

Lọc khí quyết định lượng hạt đưa vào phòng. Luồng khí quyết định hạt được pha loãng và cuốn đi nhanh đến đâu. Hai yếu tố này cần được xét cùng nhau.

Nhiều nhà máy chuyển sang bộ lọc hiệu suất cao hơn, hoặc dùng ULPA tại khu vực nhạy. Quyết định này phải đi cùng kiểm tra rò rỉ khung lọc và khả năng chịu trở lực của quạt.

Không có một mức số lần trao đổi khí cố định cho mỗi cấp ISO. Lưu lượng cần thiết phụ thuộc nguồn phát sinh hạt, mật độ người và thiết bị, cách bố trí và trạng thái đo. Hãy tính theo mô hình của chính phòng đó rồi kiểm chứng bằng thử nghiệm.

Các phương án thường được cân nhắc:

  • Bổ sung hoặc thay FFU: phù hợp khi cần tăng độ phủ lọc cục bộ trên trần. Bạn có thể tham khảo nhóm thiết bị lọc khí sạch FFU, BFU, HFU.
  • Nâng công suất hoặc điều chỉnh AHU: cần xét lại lọc nhiều cấp, trở lực và khả năng điều khiển chênh áp. Xem thêm bài AHU phòng sạch điện tử khác AHU công nghiệp.
  • Cải tạo đường hồi khí: bố trí lại cửa hồi để dòng khí kéo hạt ra xa vùng thao tác.
  • Che chắn cục bộ: dùng bàn thao tác sạch hoặc buồng sạch di động cho công đoạn nhạy nhất thay vì nâng cấp cả phòng.

AIRTECH THẾ LONG cung cấp thiết bị lọc khí sạch và tư vấn hệ thống thông gió HVAC cho phòng sạch. Với phương án che chắn cục bộ, nhóm thiết bị này thường là lựa chọn kinh tế hơn việc cải tạo toàn bộ phòng.

Dàn FFU gắn trần phòng sạch phía trên dây chuyền lắp ráp bo mạch

Vỏ phòng, lối vào và kiểm soát nhiễm bẩn đầu vào

Phần lớn hạt trong phòng sạch điện tử đến từ người, vật tư và các khe hở. Khi tăng cấp, hãy rà soát những điểm này trước khi tăng công suất quạt.

  • Vách, trần và sàn: mối nối kín, bề mặt ít sinh hạt, dễ vệ sinh. Nếu khu vực có yêu cầu chống tĩnh điện, sàn và vật liệu phải đáp ứng cả hai yêu cầu.
  • Airlock và chênh áp: chênh áp ổn định giữa các khu vực giúp dòng khí đi từ nơi sạch hơn sang nơi kém sạch hơn.
  • Air shower: giảm hạt bám trên người và vật trước khi vào phòng. Theo thông số công bố của hãng, air shower của AIRTECH THẾ LONG tuần hoàn khí với vận tốc khoảng 20-22 m/s.
  • Pass box: chuyển vật tư mà không mở cửa chính của phòng.
  • Trang phục và quy trình ra vào: chất liệu, cách mặc, và thứ tự thay đồ cần được viết thành quy trình và huấn luyện lại.

Cấp sạch hạt không tự bảo đảm yêu cầu tĩnh điện. Ô nhiễm phân tử trong không khí (AMC) cũng là chủ đề riêng, được phân loại trong ISO 14644-8:2022. Nếu sản phẩm nhạy với hai yếu tố này, hãy ghi chúng thành yêu cầu độc lập.

Giải pháp AIRTECH THẾ LONG cho dự án nâng cấp

AIRTECH THẾ LONG thuộc hệ sinh thái Airtech Group. Công ty tư vấn, thiết kế, thi công phòng sạch và sản xuất thiết bị phòng sạch. Nhà máy sản xuất đặt tại hai miền Bắc và Nam, ở Hải Phòng và TP.HCM, với dây chuyền nhập từ Châu Âu.

Với dự án nâng cấp phòng sạch điện tử, phạm vi hỗ trợ thường gồm:

  • Khảo sát hiện trạng và lập danh mục hạng mục theo cấp đích.
  • Cung cấp thiết bị: FFU, air shower, pass box, tủ quần áo, vật tư phòng sạch.
  • Thiết kế và thi công vách, trần, sàn, hệ thống HVAC theo từng đợt.
  • Phối hợp đơn vị đo kiểm để thử nghiệm và nghiệm thu lại.

Phạm vi, tiến độ và chi phí cụ thể được xác định sau khảo sát, không áp dụng chung cho mọi nhà máy. Kinh nghiệm của AIRTECH THẾ LONG trải trên các nhóm dự án phòng sạch bệnh viện, sản xuất và phòng thí nghiệm.

Air shower và cửa airlock ở lối vào khu vực sản xuất linh kiện điện tử

Giám sát, thử nghiệm và nghiệm thu lại sau nâng cấp

Nâng cấp chỉ có giá trị khi được chứng minh bằng số liệu. ISO 14644-2 đưa ra yêu cầu theo dõi để chứng minh phòng sạch duy trì đúng cấp.

Sau thi công, phòng cần được thử nghiệm lại và phân loại lại trước khi đưa vào sản xuất. Hệ thống giám sát nên gồm:

  • Bộ đếm hạt đặt tại vị trí thao tác quan trọng, có cảnh báo khi vượt ngưỡng hành động.
  • Cảm biến chênh áp giữa các khu vực. Bài đồng hồ chênh áp phòng sạch cơ và điện tử giúp bạn chọn loại phù hợp.
  • Cảm biến nhiệt độ và độ ẩm, đã được hiệu chuẩn.
  • Nhật ký thay lọc, vệ sinh và sự kiện bất thường.

Bảng dưới đây gợi ý hạng mục nên ưu tiên theo từng bậc nâng cấp. Đây là khung tham khảo, kết quả khảo sát của từng phòng vẫn là căn cứ cuối cùng.

Bậc nâng cấp Hạng mục thường xem xét trước Điểm cần kiểm chứng
ISO 8 lên ISO 7 Độ kín vỏ phòng, bổ sung phủ lọc, quy trình ra vào Chênh áp ổn định, số hạt ở trạng thái vận hành
ISO 7 lên ISO 6 Tăng phủ lọc trần, chỉnh dòng khí, air shower và pass box, vật tư ít sinh hạt Rò rỉ bộ lọc, thời gian phục hồi
ISO 6 lên ISO 5 Vùng dòng khí đơn hướng, che chắn cục bộ, kỷ luật vận hành chặt Giám sát hạt liên tục, trạng thái vận hành thực tế

Ba lỗi thường gặp khi nghiệm thu: chỉ đo lúc phòng trống, không cập nhật quy trình vận hành sau cải tạo, bỏ qua yêu cầu ESD hoặc AMC.

Thi công nâng cấp khi nhà máy vẫn hoạt động

Nhiều nhà máy không thể dừng toàn bộ dây chuyền. Khi đó, thi công cần được chia đợt và có biện pháp ngăn bụi chặt chẽ.

  • Chia phòng thành các khu vực thi công độc lập, hoàn thành và nghiệm thu từng khu.
  • Dùng vách tạm kín và duy trì chênh áp âm ở khu đang thi công.
  • Vệ sinh kỹ và đo lại hạt sau mỗi đợt, trước khi mở lại khu vực.
  • Thống nhất lịch dừng chuyền ngắn cho các hạng mục không thể làm song song, như thay bộ lọc cuối.

Bộ đếm hạt cầm tay đo nồng độ hạt tại bàn thao tác trong phòng sạch

 

Gửi yêu cầu
Hãy cho chúng tôi biết mong muốn của bạn. Chúng tôi sẽ liên hệ lại cho bạn ngay lập tức
Họ tên (*)
Điện thoại (*)
Nội dung

 

Giải đáp nhanh về nâng cấp phòng sạch

Nâng cấp từ ISO 7 lên ISO 6 có cần xây lại phòng không?

Không phải lúc nào cũng cần. Nếu vỏ phòng còn kín, cải tạo phủ lọc, dòng khí và lối vào có thể đủ. Nếu rò rỉ nhiều, hãy xử lý vỏ phòng trước.

Thay HEPA bằng ULPA có đủ để lên cấp không?

Thường là không đủ. Nếu hạt đến từ người, vật tư hoặc khe hở, bộ lọc tốt hơn không giải quyết được nguồn gốc vấn đề.

Bao lâu cần đo lại phòng sạch?

Chu kỳ phụ thuộc cấp sạch, tiêu chuẩn áp dụng, kế hoạch giám sát và yêu cầu của khách hàng. Hãy đối chiếu ISO 14644-2 và hợp đồng của bạn.

Nâng cấp có bắt buộc dừng sản xuất không?

Không bắt buộc dừng toàn bộ. Có thể thi công theo đợt, nhưng vẫn cần thời gian dừng ngắn để thử nghiệm và nghiệm thu từng khu.

Lộ trình rõ ràng để nâng cấp có kiểm chứng

Nâng cấp phòng sạch điện tử thành công khi đi theo thứ tự: xác định cấp đích, đo hiện trạng, chọn hạng mục theo nguồn hạt, thi công theo đợt rồi nghiệm thu lại bằng số liệu. Mỗi bậc ISO là một mức yêu cầu mới, không chỉ là con số trên hợp đồng.

Nếu bạn cần trao đổi về khảo sát hoặc phương án nâng cấp, hãy liên hệ AIRTECH THẾ LONG. Đội ngũ kỹ thuật sẵn sàng tư vấn từ đánh giá hiện trạng đến nghiệm thu. Gửi yêu cầu qua form phía trên hoặc liên hệ theo thông tin dưới đây.

 

CÔNG TY CỔ PHẦN AIRTECH THẾ LONG
Hotline: 0915.283.960 - 0915.283.043 | Tel: 024.3873.7717
Email: info@thelong.com.vn | Zalo: 0915283960
Website: thelong.com.vn | Trụ sở: Số 144 Phố Việt Hưng, Tổ 3, P. Việt Hưng, Hà Nội

 

Nội dung liên quan tới: "Nâng cấp phòng sạch điện tử lên ISO cao hơn: lộ trình từ đánh giá hiện trạng đến nghiệm thu"

Các tin tức khác
© 2020 Bản quyền thuộc về Airtech Thế Long
DMCA.com Protection Status