So Sánh AHU Và FCU Cho Phòng Mổ: Phương Án Nào Giữ Khí Sạch Và Khô?

13/11/2026 - 12:26 AM - 6 lượt xem
Nội dung chính[ẩn][hiện]
Phòng mổ · So sánh hiệu năng kỹ thuật

AHU hay FCU:
phương án nào giữ khí phòng mổ sạch và khô?

AIRTECH THẾ LONG so sánh hai phương án xử lý không khí cho phòng mổ trên 4 câu hỏi kỹ thuật, đối chiếu với hướng dẫn thông khí mới của Bộ Y tế (QĐ 2991/QĐ-BYT, 9/2025).

Phương án 1 · AHU

AHU tập trung + hộp laminar HEPA

Khí được lọc, làm lạnh, tách ẩm ở phòng máy, rồi mới cấp vào phòng mổ qua lọc HEPA trên bàn mổ. Trong phòng không có quạt, không có dàn lạnh.

Phương án 2 · FCU

FCU + FFU HEPA + máy tách ẩm + đèn UV

FCU trên trần làm mát lại chính khí của phòng, có ống lấy khí tươi. Thêm FFU có HEPA, máy tách ẩm đặt trong phòng và đèn UV.

So sánh trên 4 câu hỏi:Khí đi đường nào?Có khô được không?Lọc sạch đến đâu?Có đạt chuẩn Bộ Y tế 2025?
12/12
tiêu chí kỹ thuật AHU đạt
11–14 °C
điểm sương khí cấp cần đạt
≥ 540 m³/h
khí tươi cho phòng mổ 50 m² (≥ 4 lần/giờ)
0 vs ~20
lần dừng mổ để vệ sinh trong 5 năm (AHU vs FCU)
Câu hỏi 1 · Khí đi đường nào?

AHU xử lý khí ngoài phòng mổ. FCU xử lý khí ngay trong phòng mổ

Trần kỹ thuật PHÒNG MỔ Bàn mổ Phòng máy ngoài vùng vô khuẩn AHU G4 Dànlạnh Sưởi F8 khay nước ngưng ở đây khí tươi khí đã lọc, lạnh, khô Hộp laminar · HEPA H14 dòng khí một chiều phủ bàn mổ hồi thấp ~20 cm + áp dương không dùng AHU khí tươi nóng ẩm, chưa lọc FCU lọc thô · dàn mỏng 4 FFU có quạt + HEPA Máy tách ẩm bình nước khí ra không qua lọc, kèm nhiệt thải đèn UV 1 2 3 4

← Vuốt ngang để xem toàn bộ sơ đồ →

PA1 · AHU

✓
Xử lý khí ở phòng máyKhí tươi + khí hồi qua G4, dàn lạnh sâu, sưởi lại, F8 rồi mới vào phòng.
✓
HEPA H14 ngay trên bàn mổQuạt AHU cột áp 650 Pa, đủ đẩy khí qua HEPA.
✓
Nước ngưng ở phòng máyTrong phòng mổ không có dàn ướt, khay nước.
✓
Khí tươi khống chế tại máy15% lưu lượng thiết kế, ổn định; giữ áp dương.

PA2 · FCU · 4 điểm rủi ro

1
Dàn ướt, khay nước ngưng trên trầnNguồn vi sinh nằm ngay trên phòng mổ.
2
Khí tươi vào thẳng FCUChưa lọc, chưa tách ẩm; lưu lượng đổi theo tốc độ quạt.
3
Máy tách ẩm trong phòngCó bình nước, thải nhiệt vào phòng, khí ra không qua lọc.
4
Khí rối trên bàn mổFCU, FFU thổi rối, phá dòng một chiều.

Sơ đồ minh họa nguyên lý, không theo tỷ lệ. Nguồn: bảng so sánh kỹ thuật của AIRTECH THẾ LONG; QĐ 2991/QĐ-BYT, mục IV.2.

Câu hỏi 2 · Có khô được không?

Muốn phòng mổ khô, khí cấp phải xuống điểm sương 11–14 °C

0 °C10203040 Cần đạt: điểm sương khí cấp 11–14 °C Ngoài trời thiết kế: 37,8 °C, độ ẩm 53,4% Điểm sương khí tươi ≈ 26,7 °C cần hạ thêm 13–16 °C AHU · dàn lạnh sâu hạ điểm sương rồi sưởi lại ✓ Xuống tới vùng cần đạt FCU · dàn mỏng chủ yếu làm mát, lấy ẩm hạn chế ✕ Không xuống tới (điểm dừng mũi tên là minh họa)

← Vuốt ngang để xem toàn bộ biểu đồ →

Độ chính xác duy trì nhiệt, ẩm
±1 °C±7% RH · hệ trung tâm
±2 °CRH dao động theo máy nén
Máy tách ẩm có bù được không?

Máy tách ẩm là một máy lạnh nhỏ có cả dàn nóng lẫn dàn lạnh trong một vỏ: lấy nước ra nhưng trả nhiệt lại vào phòng, và mang theo bình nước vào vùng vô khuẩn.

Ví dụ công suất AHU cho phòng mổ 50 m²
28 kWlàm lạnh
6 kWsưởi lại

Nguồn: bảng so sánh kỹ thuật của AIRTECH THẾ LONG (tiêu chí 1, 2). Điều kiện ngoài trời thiết kế cấp I.

Câu hỏi 3 · Lọc sạch đến đâu?

Có HEPA ở cả hai, nhưng khí đến HEPA rất khác nhau

PA1 · AHU 3 cấp lọc; toàn bộ khí cấp đi qua đủ các cấp
Khí tươi + khí hồihòa trộn tại AHU
G4lọc sơ cấp, trước dàn lạnh
Dàn lạnh sâu + sưởi lạikhí đã được tách ẩm
F8lọc tinh ≥ 90%
HEPA H14đầu cuối, nhận khí khô, đã lọc 2 lần
✓Phòng mổvượt mức MERV 16
PA2 · FCU 2 cấp lọc; một luồng khí vào phòng không qua lọc
Khí phòng + khí tươikhí tươi chưa xử lý
Lọc thôlưới lọc của FCU
!Dàn ướt FCUkhí ra gần bão hòa hơi nước
!HEPA trong FFUdễ đọng ẩm, nhanh bẩn
Phòng mổkhí rối
Máy tách ẩmhút và thổi khí trong phòng
✕Phòng mổkhí thổi ra không qua lọc
QĐ 2991 yêu cầu khí cấp cho buồng phẫu thuật qua lọc tối thiểu MERV 16. PA1 có HEPA H14 đầu cuối, vượt mức này. Ở PA2, khí từ máy tách ẩm vào phòng mà không qua lọc, và HEPA của FFU đặt ngay sau dàn ướt nên dễ ẩm, nhanh bẩn.

Nguồn: bảng so sánh kỹ thuật của AIRTECH THẾ LONG (tiêu chí 4, 12, 13); QĐ 2991/QĐ-BYT ngày 22/9/2025.

“FCU + máy tách ẩm + đèn UV” có lấp được lỗ hổng?

Mỗi thiết bị vá một lỗ, nhưng mở thêm lỗ mới trong phòng mổ

FCU

Làm đượcLàm mát không khí trong phòng.
Không làm đượcKhông hạ được điểm sương của khí tươi nóng ẩm; không lọc tinh.

FFU có HEPA

Làm đượcLọc khí tuần hoàn, có quạt riêng.
Không làm đượcHEPA sau dàn ướt nên dễ ẩm, nhanh bẩn; hút từ trần nên phải làm thêm đường hồi thấp; thổi ~0,45 m/s, phải giảm tốc.

Máy tách ẩm

Làm đượcRút bớt hơi nước trong phòng.
Không làm đượcThải nhiệt ngược vào phòng; có bình, khay nước trong phòng; khí thổi ra không qua lọc.

Đèn UV

Làm đượcDiệt vi sinh trên bề mặt và trong luồng khí được chiếu.
Không làm đượcKhông tách ẩm, không lọc bụi, không tạo áp dương, không bù khí tươi.
Đèn UV là lớp bổ trợ tốt. Nếu muốn dùng, nên đặt trong AHU, chiếu vào dàn lạnh và khay nước ngưng, thay vì dùng nó để thay cho lọc, tách ẩm hay áp dương.
Câu hỏi 4 · Có đạt hướng dẫn của Bộ Y tế?

QĐ 2991 (9/2025) đặt 4 yêu cầu cho buồng phẫu thuật

Yêu cầu
AHU
FCU
≥ 20 lần trao đổi khí/giờ, trong đó ≥ 4 lần là khí tươiFFU đủ lưu lượng tuần hoàn, nhưng khí tươi qua FCU trôi theo tốc độ quạt và độ bẩn lọc.
✓
!
Khí cấp qua lọc tối thiểu MERV 16AHU có HEPA H14 đầu cuối. Khí từ máy tách ẩm ở PA2 không qua lọc.
✓
✕
Áp lực dương so với hành lang; cửa tự động đóngAHU cân bằng cấp – hồi – thải tại máy. PA2 phụ thuộc lượng khí tươi qua FCU.
✓
!
Dòng khí một chiều từ trần, 127–178 L/s/m²; ≥ 2 cửa xả thấp cách sàn ~20 cmHộp laminar thiết kế đúng vận tốc, vùng phủ. FCU thổi khí rối, phá dòng một chiều trên bàn mổ.
✓
!

Ví dụ: khí tươi cho phòng mổ 50 m²

50 m² × cao 2,7 m ≈ 135 m³. Cần ≥ 4 lần/giờ khí tươi, tức ≥ 540 m³/h.
AHU · 15% × 4.500675 m³/h
 
 
cần 540
FCUtrôi theo quạt
 
 
0810 m³/h
Thanh FCU là minh họa: lưu lượng khí tươi thay đổi theo tốc độ quạt và độ bẩn lọc, khó giữ liên tục trên mức cần.

Nguồn: QĐ 2991/QĐ-BYT ngày 22/9/2025, Hướng dẫn thông khí môi trường trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Đánh giá ✓ ! ✕ theo bảng so sánh kỹ thuật của AIRTECH THẾ LONG.

Tổng hợp · 12 tiêu chí kỹ thuật

AHU đạt 12/12. FCU đạt 1, hạn chế 6, không đạt 5

PA1 · AHU12 đạt
 
PA2 · FCU1 đạt · 6 hạn chế · 5 không đạt
 
✓ Đạt! Hạn chế✕ Không đạtRê chuột / chạm vào ô để xem tiêu chí
Bảo trì AHU
0 lần dừng mổ
Vệ sinh dàn lạnh, khay nước ngưng tại phòng máy.
Bảo trì FCU, máy tách ẩm
~20 lần / 5 năm
Khoảng 3 tháng/lần: mở trần, dừng mổ, khử khuẩn lại.

5 tiêu chí FCU không đạt

✕
Nhiệt độ, độ ẩm phòng mổKhông hạ được điểm sương khí tươi xuống 11–14 °C.
✕
Lọc khí tươi và khí tuần hoànKhí từ máy tách ẩm vào phòng không qua lọc.
✕
Nguồn vi sinh trong phòngDàn ướt, khay nước, bình nước trong hoặc trên trần phòng mổ.
✕
Khí tươi chưa xử lý vào thiết bịKhí tươi vào FCU khi chưa lọc, chưa tách ẩm.
✕
Bảo trì thiết bị có nước ngưngPhải dừng mổ để vệ sinh trong phòng.

Nguồn: bảng so sánh AHU – FCU của AIRTECH THẾ LONG. Năm tiêu chí không đạt đều xoay quanh hơi nước và nguồn vi sinh nằm ngay trong phòng mổ.

Chi phí tổng · Đề xuất

FCU rẻ hơn khoảng 364 triệu. Đổi lại là gì?

Ví dụ tính cho một phòng mổ 50 m² cải tạo. Chi phí thực tế phụ thuộc quy mô và hiện trạng từng công trình.

Tổng chi phí cải tạo phòng mổ ví dụ · triệu đồng
 
AHU
 
FCU
 
Chênh 364 tr ≈ 18% so với AHU, nằm ở:C. Khí sạch 198 trD. Điện 139 trVAT 27 trA, B, E như nhau

Phần đổi lại khi chọn FCU

12/12tiêu chí AHU đạt
5tiêu chí FCU không đạt
0lần dừng mổ để vệ sinh (AHU)
~20lần dừng mổ trong 5 năm (FCU)
?

Đề xuất: phòng mổ và hành lang sạch giữ AHU; xét FCU cho khu ngoài vùng vô khuẩn.Khoản chênh khoảng 364 triệu cần đặt cạnh chi phí của một đợt nhiễm khuẩn vết mổ và các lần dừng phòng mổ.

Số liệu ví dụ theo bảng tổng hợp chi phí của AIRTECH THẾ LONG; FCU là phần đã có giá. Rê chuột / chạm vào từng đoạn để xem số.

Liên hệ AIRTECH THẾ LONG

Cần tư vấn giải pháp phòng mổ, phòng sạch cho dự án của bạn?

AIRTECH THẾ LONG tư vấn, thiết kế, thi công và cung cấp thiết bị phòng sạch, phòng mổ, hệ thống lọc khí. Gọi ngay để được kỹ sư tư vấn phương án phù hợp.

Trụ sở chính
Số 144 Phố Việt Hưng, Tổ 3, P. Việt Hưng, Hà Nội
 

Nội dung liên quan tới: "So Sánh AHU Và FCU Cho Phòng Mổ: Phương Án Nào Giữ Khí Sạch Và Khô?"

Các tin tức khác
© 2020 Bản quyền thuộc về Airtech Thế Long
DMCA.com Protection Status